Aile içinde sıkça karşılaşılan hukuki sorunlardan biri, anne veya babanın tüm mal varlığını sadece bir çocuğuna devretmesiyle ilgili ortaya çıkar. Tapuda bu devir çoğu zaman “satış” veya “bağış” gibi gösterilir. Ancak bu tür işlemler, diğer çocukların yani yasal mirasçıların haklarını zedeleyebilir ve mirasta adaletsizlik algısı oluşturabilir. Peki, bir baba sağlığında tüm mal varlığını sadece bir evladına verebilir mi? Bu hukuken geçerli midir? İstanbul Pendik’te faaliyet gösteren hukuk büromuz, bu tür miras ve mal paylaşımı uyuşmazlıklarında kapsamlı hukuki danışmanlık sunmaktadır.
Baba Malını Dilediği Gibi Devredebilir mi?
Türk Medeni Kanunu’na göre bir kişi, yaşarken mal varlığı üzerinde tasarrufta bulunma hakkına sahiptir. Yani baba, sağlığında malını istediği kişiye devredebilir. Bu kişi bir çocuğu, eşi, bir yabancı ya da bir kurum olabilir. Ancak bu hakkın sınırsız olmadığı bazı durumlar vardır. Özellikle ölüm sonrası devreye giren “saklı pay” düzenlemesi nedeniyle, mirasçılar belirli oranda korunmuştur. Baba, tüm malını bir çocuğa vererek diğer çocukların saklı payını ihlal ediyorsa, bu durumda mirasçılar dava açarak haklarını geri alabilir.
Tüm Mal Varlığını Bir Çocuğa Vermek: Mirasçılar Ne Yapabilir?
Baba, mal varlığını bir çocuğa devrederken işlemi bağış gibi değil de satış gibi gösterirse ve gerçekte bedel alınmamışsa, bu durum çoğu zaman muris muvazaası olarak değerlendirilir. Yani işlemin görünürde satış, gerçekte ise bağış olması, mirastan mal kaçırma amacını ortaya koyar.
Bu durumda, diğer çocuklar muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davası açabilir. Dava açılabilmesi için:
-
Baba vefat etmiş olmalıdır.
-
İşlemin gerçek bir satış değil, bağış olduğu ispatlanmalıdır.
-
Davacı, miras hakkının ihlal edildiğini göstermelidir.
Saklı Pay Nedir?
Saklı pay; kanunen korunan ve belirli mirasçılara (altsoy, anne-baba, eş gibi) ayrılan vazgeçilemez miras hakkıdır. Baba vasiyet yoluyla ya da bağışla tüm malını bir çocuğuna bıraksa bile, saklı pay sahibi diğer çocuklar bu haklarına kavuşabilir. Saklı pay ihlali varsa, tenkis davası açılarak eksik kalan miras payı talep edilebilir.